In België steeg het aantal euthanasiegevallen met de helft op drie jaar tijd: is euthanasie een remedie geworden tegen ouderdom en afhankelijkheid?
Op 20 maart 2026 maakte de Belgische Federale Controle en Evaluatiecommissie inzake Euthanasie (FCEE) de cijfers bekend over de in 2025 geregistreerde euthanasiegevallen.
Het aantal officieel uitgevoerde euthanasiegevallen bereikte daarmee vorig jaar een nieuw record: er werden 4.486 euthanasiegevallen bij de Commissie gemeld. Dit cijfer komt neer op een stijging van 12,4 % ten opzichte van 2024, van 51 % in drie jaar tijd en zelfs bijna een verdubbeling op amper vijf jaar.
Euthanasie is inmiddels goed voor 4 % van de geregistreerde sterfgevallen in België en deze stijgende trend zou zich kunnen doorzetten als we afgaan op de redenen vermeld op de registratieformulieren.
Meervoudige aandoeningen, de op één na meest genoemde na kanker, zijn in twee jaar tijd met 67 % toegenomen en vertegenwoordigen nu bijna een derde van het totale aantal geregistreerde euthanasiegevallen. Meer specifiek is het aandeel van euthanasie wegens polypathologie bij personen die niet in de terminale fase van hun leven waren, op vijf jaar tijd letterlijk vertienvoudigd, van 5,9 % tot 57,3 %.
Deze percentages, die sinds de legalisering van deze praktijk in België voortdurend stijgen, roepen diepgaande vragen op: is een hoge leeftijd een voldoende reden geworden voor euthanasie?
Polypathologie: een vage categorie die verwijst naar levensmoeheid
In haar vorig tweejaarlijkse rapport, gepubliceerd in 2025, benadrukte de Controlecommissie deze voortdurende stijging van het aantal euthanasiegevallen op basis van het criterium van polypathologie met als commentaar dat “dit percentage zal blijven stijgen, aangezien polypathologie verband houdt met het verouderingsproces dat patiënten doormaken”.
Polypathologie verwijst volgens de Commissie immers naar "een combinatie van lijden veroorzaakt door meerdere chronische aandoeningen die naar een terminaal stadium leiden". In de praktijk kunnen deze aandoeningen onder meer bestaan uit terminaal hartfalen, hemiplegie (spierverlamming) als gevolg van een beroerte, maar ook cognitieve stoornissen, verminderd gezichtsvermogen of gehoor, polyartritis en incontinentie.
Hoewel sommige van deze aandoeningen levensbedreigend zijn, hebben ze vooral invloed op de levenskwaliteit. Dit verklaart waarom in 2025 meer dan de helft van de euthanasiegevallen in deze categorie (57,3 %) werd uitgevoerd, terwijl het overlijden niet op korte termijn te verwachten was.
Is de angst voor afhankelijkheid voldoende reden voor levensbeëindiging?
Om te begrijpen wat euthanasie rechtvaardigt op basis van deze aandoeningen die niet direct levensbedreigend zijn, moet men de subjectieve logica van de Controlecommissie voor ogen houden bij de toetsing van de rechtmatigheid van een euthanasie: wat de patiënt zegt over zijn lijden is doorslaggevend.
In het geval van meervoudige aandoeningen strekt het chronische verloop van de aandoeningen zich uit over meerdere jaren en kan dit volgens de Commissie aanleiding geven tot aanzienlijk psychologisch lijden. Op basis van het wetenschappelijk onderzoek van Marianne Dees meldt de Commissie dat “het gevoel van wanhoop, de afhankelijkheid van de zorg, de angst voor verdere achteruitgang en voor toegenomen lichamelijk lijden bepalende factoren zijn bij het euthanasieverzoek”.
In deze context is het ook begrijpelijk dat 86 % van alle gemelde euthanasiegevallen zowel lichamelijk als psychisch lijden als reden vermeldt.
Deze vaststelling onderstreept in feite de dringende noodzaak van een betere begeleiding van ouderen en van het levenseinde in het algemeen, zodat levensmoeheid en de angst voor afhankelijkheid geen voldoende redenen voor levensbeëindiging worden.
Fotocredits: Unsplash
